Rendez-vous met de brouwer in de Groote Oorlog

Weekeind van 8-9 november 2008 in het Mout- & Brouwhuis de Snoek (Fortem-Alveringem)

Vandaag laat de Eerste Wereldoorlog zich door waardevolle toeristische initiatieven zoals In Flanders Fields, het Memorial Museum Passendaele 1917 en het Talbot House, vooral herinneren in de zuidelijke Westhoek. Onverminderd hun belang slagen de IJzertoren en de Dodengang er niet in om het verhaal van deze wereldbrand in de noordelijke Westhoek een gelijkwaardige cultuurtoeristische betekenis aan te meten. Nochtans hebben het Vlaamse en Waalse verhaal van deze oorlog zich voornamelijk langs de IJzer afgespeeld. In functie van een integrale benadering van het Oorlog & Vrede-verhaal in de Westhoek dringt zich hoegenaamd nog wat sturing vanuit de hogere overheden opvoor een globale regionale aanpak. Als kleine speler in het toeristische veld wil het Mout- & Brouwhuis de Snoek in Alveringem alvast aangeven dat de verhalen van en over de Groote Oorlog in de noordelijke Westhoek evenzeer onuitputtelijk zijn. Als bevoorrader van soldatenbier voor zowel de frontsoldaten als de vluchtelingen die zich achter het IJzerfront in het enige stukje onbezet België bevonden, nam de brouwerij de Snoek, net als alle andere dorpsbrouwerijen in dit gebied, een zeer specifieke plaats in. Vandaag is het Mout- & Brouwhuis de Snoek nog de enige, volledig bewaarde brouwerij uit de 19^de eeuw die het verhaal van de dorst tijdens de Eerste Wereldoorlog heeft meegemaakt en zich door zijn museale herbestemming leent om dit verhaal te brengen. Omdat precies 90 jaar geleden aan deze oorlog een einde kwam, organiseert het Mout- & Brouwhuis de Snoek dit najaar op 8-9 november het grote “Rendez-vous met de brouwer in de Groote Oorlog”. Tijdens dit tweedaagse evenement worden de bezoekers teruggevoerd naar de laatste dagen van de Eerste Wereldoorlog. De frontsoldaten horen in die dagen weliswaar van vredesonderhandelingen en een nakende wapenstilstand maar ervaren intussen nog dagelijks de harde realiteit van het soldatenleven in modderige loopgrachten en van vrienden die op de valreep de oorlog niet mogen overleven. De brouwerij dient hierbij als uniek decor voor zowel klein fronttheater onder regie van Claude De Beuckelaer als muziektheater met een fraaie selectie soldatenliederen door het Veurnse muziekensemble Sinksenbruid. Voorts worden de bezoekers er in contact gebracht met de oorlogskeuken achter het front. Voor deze culinaire kennismaking staat de Alveringemse Tafel, die aan dit evenement meewerkt, in. In een voor de gelegenheid in de brouwerij ondergebrachte soldatenkroeg met de veelbetekende naam ‘In den (Ke)Yser’ laaft de brouwer van De Snoek de soldaten met (veredeld !) soldatenbier. Duiding bij dit ‘Rendez-vous met de brouwer in de Groote Oorlog’ wordt op de eerste plaats gegeven aan de hand van de tijdelijke tentoonstelling ‘Goe genoeg vô de soldoat’ die in de kiemkelder wordt opgezet door het historisch onderzoeksteam van Westhoek-Monumenten vzw. Aan de hand van geleide bezoeken aan de expositie en drie causerieën, waarvoor Willem Wackenier, Jaak Bauwens en Jef Ameeuw tekenen, wordt het harde soldatenleven aan en onmiddellijk achter het Ijzerfront verder ontsloten voor het grote publiek. Een thematische boekenmarkt op de brouwerijzolders zorgen uiteindelijk dat de bezoekers hun onderdompeling in het oorlogsverleden van Bachten de Kupe achteraf thuis verder kunnen beleven.

Voor meer informatie zie www.desnoek.be of www.alveringem.be (zie ‘bezoekers’)

of mail naar frank.becuwe@mino.be

HemelBed 102

Hop, de vakantie zit erop en één miljoen kinderen zetten hun kompas weer richting school. Dat het hen heel goed mag gaan! Wij met ons HemelBed zijn terug de Westhoek ingeschoten en hebben talrijke musea aangedaan. Je moet het niet altijd te ver gaan zoeken, onze eigen streek heeft heel wat troeven.

Memorial Museum Passchendaele 1917

Als je in de Westhoek passeert, ontmoet je wellicht karrenvrachten Engelse oorlogstoeristen. Het is bijna een normaliteit dat pakken bussen onze wegen bekleden en aanschuiven voor een parkeerplaats aan de Ieperse kathedraal. Ettelijke familieleden willen de naam van hun oom, opa of overgrootvader op een grafsteen vinden. Ondertussen zaten de plaatselijke handelaars niet stil en weten hun omzet groeiende. Het 'In Flanders Fields' Museum is een must geworden in het veld van Vlaamse attracties. Enkele jaren terug stelde men te Zonnebeke vast dat het voor hen ook mogelijk was een graantje mee te pikken. Het mooie rustieke kasteel achter de kerk werd omgevormd tot het 'Memorial Museum Passchendaele 1917'. Het is veel kleiner dan dat van Ieper, maar heeft toch een eigen karakter. Het focust niet op het gebruik van computers, maar probeert heel aanschouwelijk te werk te gaan. Veel aandacht werd besteed aan de chronologische opeenvolging van de gebeurtenissen in de Eerste Wereldoorlog. Ook veel gevonden voorwerpen worden tentoongesteld, al missen velen hier wat basisuitleg. Je hebt er het raden naar wat de items voorstellen: zijn ze van Duitse origine, wat was hun functie, waar werden ze gevonden? Mijns inziens zullen velen die niet wat kennis hebben over de 'Great War' in het duister tasten. Ook kan de belichting wat beter: op sommige plaatsen gaat die niet of slaat een elektrisch oog wat te laat aan. De prijs is democratisch (€5 p.p.) al zou er wat meer korting af kunnen voor de lerarenkaart. Na het bezoek aan het gebouw is een wandeling in het park aan te bevelen. De vijver is een pleisterplaats voor menige vogel en het bos is een mooie meditatieruimte om de gruwelen van het oorlogsgeweld wat te vergeten.

Merghelynck te Beauvoorde

Soms gaat men alles te ver zoeken. Wat betreft zonne-uren kan dit waarschijnlijk, maar om iets moois te zien, hoeft dit zeker niet. Natuurschoon en kunst liggen zo voor onze voeten. We moeten het maar zien te vinden en willen onderkennen dat onze kleine streek vele bezienswaardigheden herbergt. Bezoek eens Beauvoorde, niet omwille van alle kleine kunstenaarsateliers en dito winkeltjes die als parasieten op een groter beest komen neerstrijken. Maar alleen al het kasteel is zeker de reis waard. Arthur Merghelynck (die nu juist 100 jaar overleed) was er de laatste eigenaar van en had ook een huis te Ieper. De man interesseerde zich fel in genealogie, heraldiek en dergelijke meer. Het kasteel is een juweeltje in zijn soort. Mergelynck zelf verzamelde oude voorwerpen en wilde een huismuseum maken. Dit is nu wel degelijk gelukt. Het park rond het huis is prachtig en ook een bezoekje aan de kerk is aanbevolen. Tussenin tref je 'De Suffelhoek' aan. Een oud schooltje is er omgevormd tot een bibliotheek van tweedehandse boeken. Op de zijkanten van de boekenrekken vind je blaadjes die in de boeken gevonden werden. Prullaria van de bovenste plank. Een stop in deze schone voorde is een must als je het kleine Vlaanderen van eeuwen terug in al zijn schakeringen wilt ontdekken. Kerkelijke, adellijke en boerentaferelen liggen er zo voor het rapen.

Orgelbespeling te Ieper

Elke eerste zondag van juni tot en met oktober gaat er een orgelbespeling door in de O.-L.-V.-Middelareskerk te Ieper. Telkens start dit om 11.00 uur en de toegang is gratis. De editie van augustus wordt steeds door hetzelfde trio ingevuld. Klaas Blijlevens zorgt voor uitleg bij wat mystieke teksten, Marc Maes vervaardigt op deze thema's kunstwerken (meestal keramiek) en Ludo Geloen improviseert op het kleine neobarokke orgel en/of harmonium. Deze keer was het onderwerp 'vogels'. Teksten van Hadewijch werden aangereikt en keramieken vogels toonden zich in hun vederpracht. Het orgel van de Capucienenkerk bezit genoeg kleine pijpen om deze stenen vogels een lied te verschaffen. Enkele werken van Bach (gebaseerd op vogelgeluiden) werden ten gehore gebracht. In elk van deze korte concertjes wordt een symbiose betracht tussen muziek, beeld en woord. De volgende keer is het de beurt aan kunstenaar Robie Van Outryve uit Diksmuide. Afspraak op zondag 7 september.

Tabaksmuseum te Wervik

Als je drie van de vijf opgegeven musea (in elk museum kun je zo'n kaartje krijgen) uit de Westhoek gaat bezoeken en zo bij elke halte een stempel verzamelt, krijg je een Westhoekse ovenwant. Ik heb al 2 stempels en ga zeker op zoek naar een derde. Wervik is een klein stadje in een verloren hoek van Vlaanderen. Ooit was het de bakermat van de tabaksteelt. 'De Wervicksche toebak' was wereldvermaard. Nu bulkt de te restaureren kerk van vergane glorie en is het heel stil in de straten. Het Tabaksmuseum ligt aan de stadsrand en is rond een mooie molen gebouwd. Nostalgie is er troef: oude reclameborden doen het verleden heropleven en een film over de pluk toont traditionele taferelen. Het tabakshuis is gespecialiseerd in snuif en pijptabak. Het maakt hoegenaamd geen publiciteit om aan dit tijdverdrijf dat het roken ook is, te beginnen. Een paar tijdelijke tentoonstellingen (erotische foto's en roken bij kinderen in de 19e eeuw) fleuren het geheel wat op. Wervik ligt in een grensplooi: Frankrijk wordt er buitengehouden door de Leie. Het is de moeite waard om er alleen al eens te passeren omwille van het natuurschoon en het rustieke van vervlogen tijden.

De Arkvaarders

Tijdens het lezen van dit boek van Anne Provoost (geboren te Boezinge, hartje van de Westhoek), dacht ik steeds aan de 'Arkvaders'. Maar er is er maar één en die heet Noach of Noë. De schrijfster zet hier een historisch verhaal in het middelpunt van onze belangstelling, maar dit is meer het decor dan het hoofdthema. Hoofdfiguur is een jong meisje dat zich een weg zoekt in haar leven. Haar queeste is een zoektocht naar zichzelf, naar familiebanden en haar taak in een veranderende maatschappij. Die verandering komt er heel abrupt, de zondvloed komt er namelijk aan. Geniaal is de versmelting van het oude met het hedendaagse denken van ons mensen. Verschillende mensenrassen worden tegenover elkaar gesteld. Liefde is zoals altijd een belangrijk ingrediënt. Het verhaal is met veel compositorisch vernuft en zin voor spanning opgezet. Archetypen, een snuifje Midden-Oosten en de cultuur van Grieken en Romeinen zijn niet veraf. Het is tevens geschreven met veel zin voor detail en kennis van zaken wat betreft het dagelijkse leven in de prehistorie. 'De Arkvaarders' is een echte aanrader. Het lijkt me helemaal geen jeugdboek, het is eerder iets voor alle leeftijden.