Zwart-wit

Jürgen Schadeberg, een topfotograaf met roots in Zuid-Afrika, stelt tentoon in de Westervleugel van de Ieperse Lakenhallen. 88 ingekaderde foto's hangen er tegen de witte muren als stille getuigen van onrecht, scheefgetrokken wereldsituaties, politieke evenementen uit Zuid-Afrika, Glasgow, London en Berlijn. De internationale fotojournalist Jürgen Schadeberg is al 56 jaar actief. In 1950 ruilde hij het door oorlog verscheurde Berlijn in voor Zuid-Afrika en documenteerde als een van de enige blanke fotografen het Afrikaanse dagelijks leven. Centraal in zijn beelden is de opkomst van het verzet tegen en de repressie door het apartheidsregime, het leven en de cultuur in de townships. Op de opening was er weinig volk, waren ze allen gaan barbecueën met het mooie weer of is deze éminence grise echt niet gekend in onze contreien? Het getal 88 van de even zovele estolde (?) beelden, deed me denken aan de toetsen van de piano, ivoor en ebbenhout, en aan het geluksgetal 8 bij de Chinezen.

‘The Lens of Humanity’ loopt van 27 april tot 10 juni in Westervleugel, Lakenhallen, Ieper en is alle dagen van 13.30 uur tot 17.00 uur te bezichtigen, behalve op maandag. Ingang is gratis. Voor meer informatie surf naar www.dequeeste-art.be of www.acci.be. Voor specifieke informatie over één van de geëxposeerde foto’s, mail naar info@dequeeste-art.be.

Een noorderlijk kantje

Jazzcombo Saltamontes kwam de Ieperse Stadsschouwburg op vrijdagavond 25 april onveilig maken met hun Bord du Nord-programma. Het ensemble bestond uit een overjarige drummer, een slome contrabassist, een dwerggitarist, een vlezige accordeonist en een pezige koperblazer. Deze vaste groep werd aangevuld met een Duitse, attractieve zangeres, Ulrike Kühlich. Grootvader percussionist was een haarscherp nauwkeurige doktersfiguur die zich zeker geen hartaanval zou spelen. Hij hield de swingende ritmes onmeedogenloos in het gareel en mende zijn medemuzikanten met strakke hand. De bassist, Henk de Laat, was een lange Peter Van Peteghem-figuur met koolschoppen van handen. Hij plooide zich menigmaal als een wurgslang rond zijn basviool en gaf een uiterst perfecte intonatie. De gitarist bekommerde zich om weinig en begeleidde alsof zijn leven ervan afhing. De ietwat mollige accordeonist had vliegensvlug vingerwerk in petto, vooral zijn diminutie in 'La Fuite' werd gesmaakt. Sam Vloemans, de componist van menig werkje en de leider van de band, was de trompettist annex bugelblazer. Met verve blies hij melodieën en effecten de zaal in. Zangeres Kühlich had een mistige hese altstem waarmee ze op prachtige wijze allerhande geluiden produceerde. Enkel haar Engels had een raar accent en soms een te lage intonatie. Hun pauzeloze programma duurde anderhalf uur en er konden 3 bisnummers af. De composities waren van hoge kwaliteit en de uitvoering was tiptop: een ware aanrader.

Eén Vivaldi te veel

Op vrijdag 18 april kwam Arco Baleno, een kamermuziekensemble (strijkkwartet, klavecimbel, contrabas en fluit) optreden in de St.-Jacobskerk te Ieper. De organisatie West Classic had, gezien de klaargezette stoelen, wat meer volk verwacht. Het programma was rond het eeuwenoude thema van het concerteren gebouwd. Toch begon men voor de pauze met werk van twintigste-eeuwse Britten: Frank Bridge, de ongekende Stevenson met een puik piccoloconcert en John Rutter. De Irish Melody die Bridge omspeelde, was het overbekende 'Oh Danny Boy'. Toch moet de luisteraar wachten tot het slot van het werk om de volledige melodie te horen. De componist dissecteert als het ware de melodie en geeft pas op het einde het hele lied weer. Het concerto voor piccolo en strijkers van Stevenson was voor mij een revelatie. Fluitist Peter Verhoyen, toonde zich van zijn beste zijde en floot de kerkakoestiek vol met virtuoze standjes. De muziek van Johan Rutter daarentegen vond ik, na drie van zijn antieke suiteonderdelen, een brug te ver. Het is alsof hij een medley maakt van musicaltrucks, deze in een klassiek jasje stopt en dan verlangt dat we de hele weg meegaan. Het is allemaal wel mooi en sterk geschreven, maar na enige tijd boeit het niet meer. Van hetzelfde laken een broek is het met de concerti van Vivaldi.
Deze rosse priester schreef er meer dan 600 en ze lijken allemaal ietwat op elkaar. Na de pauze bracht het ensemble er vier van en het was er één te veel. Wat eruit sprong was het concerto (opnieuw) voor piccolo en strijkers. Weer kon Verhoyen zijn vogelgeluiden ten beste geven op een toch wel heel klein instrumentje. Ook het bisnummer was een Vivaldi-deel. Programma's dienen mijns inziens wat gedifferentieerder en wat meer gekruid.

Erfgoeddag

1/ Om de hoek
ligt een uitgestrekt
goed met een ver
verleden: de houders
zijn overleden, de hoek
verdwenen.

Zelfverzuchtende erfgenamen
blijken passanten op een
versleten weg.

2/ Erft en loopt zoeken,
ploeg en graaf
om saters, nimfen en
duivels allerhande.
Kasteelheren en Geuzen,
Karpaten en ander gespuis,
in muren, steen en graven,
spelonken van verdoofde tijd,
hertogen, welgemutste herders
en herbergiers op doek en
geschilderd canvas, bustes.

Abdijen, kaalkoppige paters omheen
wijn, bier, wierook, heropgediste
recepten van vergeten martelingen,
pest, oorlogen, granaten, vergane manuscripten
tot boeken in versteende nissen, index
van platgedrukte eeuwen aan inkt,
verdroogde adem van onfrisse monden,
lotgenoten, erfgoednamen.

Provinciale Orgelbrochure

Zijn we in muziekland zo marginaal geworden, dat het orgel en vooral organisten een uitstervend ras zijn geworden? Dat het bespelen van dit koninklijk of keizerlijk instrument gesubsidieerd moet worden door een overheid? Hoe komt het dat het muziekinstrument met de meeste klankdiversiteit in deze tijd bijna vergeten geraakt? Dit zijn zaken die we ten gehore kregen uit de mond van politici & organisten op vrijdagavond 11 april te Haringe ter gelegendheid van de voorstelling van de Provinciale Orgelbrochure 2008. Dit boekje verschijnt reeds voor de zevende keer en bundelt de concerten en bespelingen georganiseerd door vijftien orgelkringen in de West-Vlaamse provincie. De kerk van Haringe is een uniek kader om zo'n intiem gebeuren te laten plaatsvinden. Het orgel uit 1777 werd bespeeld door de jonge organist, Nico Ronsse. Een uitgebreide receptie volgde op het eind van de avond.

Piano's Verhulst

In plaats van de Gevleugelde Stad te bezoeken (te nat, te koud en te winderig), zakte ik af naar de Frans-Vlaanderenweg 15 te Poperinge. Daar hield Bart Verhulst opendeur bij de opening van zijn nieuwe toonzaal vol pianomodellen. Diverse merken en types stonden mooi verspreid over een klare en open ruimte. Een klein podium geeft de kans aan jonge pianisten die graag willen concerteren. 'Music meets painting' is de titel die Bart graag aan dit project meegeeft. Daartoe was er reeds een aanzet met de schilderijen van Bernhard De Grendel, die de muren sierden. De cross-overwind krijgt hier een kans om welig te tieren. In een aanpalend atelier worden piano's gestemd en gerestaureerd. Hier zie je dan ook eens hoe wonderbaar de binnenkant (vol hamertjes, veertjes, blokjes etc.) van een muziekinstrument kan zijn. De buitenkant is niet alleen een mooi meubel, de techniek is even interessant.
Merken als Perzina (foto) en Steck waren voor mij een welkome verrassing. Deze instrumenten konden naar hartenlust bespeeld en bij een glaasje wijn besproken worden. Piano's Verhulst geeft hiermee een nieuw elan aan een bloeiende evolutie.

9.9

Nu het paasvakantie is, ben ik even gaan piepen over de grenzen van onze Westhoek. Bij de buren gaan zien, inspireert altijd. In galerij negenpuntnegen te Roeselare (je moet echt gaan zien op de website, die bezit een fenomenale intro - don't skip it:), bezocht ik op een koude tweede april de tentoonstelling rond werk van Michael Kravagna (°1962).

Deze Oostenrijkse kunstenaar leeft al 20 jaar in België en is voor mij een illustere onbekende. Toch heeft zijn werk me fel bekoord. Mede door het rustige kader en de neoromantische muziek van Gavin Bryars op de achtergrond, kom je echt in de stemming. De grote doeken van Kravagna nodigen uit tot een intieme meditatie. Kleine horizontale lijnen wentelen zich in een wirrelwarrel aan verschillende tinten en rustgevende texturen. Door een dubbele gelaagdheid, bereikt deze fijne artiest een minimalistische barokstijl. Het lijkt een paradox, toch moet je de tijd nemen om de verschillende ritmes in het lijnenspel tot je te laten doordringen. De tentoonstelling loopt nog tot 23 mei 2008. Echt blij verrast en voldaan rondde ik de wandeling af met een kop koffie in 'Pools' op een boogscheut van deze interessante expohal.